||om tat sat||

Select text in Devanagari Kannada Gujarati English
ઉત્તર ચરિતમુ
મહાસરસ્વતી ધ્યાનમ્

ઘણ્ટાશૂલહલાનિ શંખમુસલે ચક્રં ધનુઃ સાયકં
હસ્તાબ્જૈર્દધતીં ઘનાન્તવિલસત્ શીતાંશુ તુલ્યપ્રભામ્|
ગૌરીદેહસમુદ્ભવાં ત્રિજગતાં આધારભૂતાં મહા
પૂર્વામત્ર સરસ્વતીમનુભજે શુમ્ભાદિ દૈત્યાર્દિનીમ્||

||ઓમ્ તત્ સત્||
=============
નવમાધ્યાયઃ ||

રાજોવાચ||

વિચિત્રમિદમાખ્યાતં ભગવન્ ભવતા મમ|
દેવ્યાચરિતમાહાત્મ્યં રક્તબીજવધાશ્રિતમ્||1||

ભૂયશ્ચેચ્છામ્યહં શ્રોતું રક્તબીજે નિપાતિતે|
ચકારશુમ્ભો યત્કર્મ નિશુમ્ભાશ્ચાતિકોપનઃ||2||

ઋષિ રુવાચ||

ચકાર કોપમતુલં રક્તબીજે નિપાતિતે|
શુમ્ભાસુરો નિશુમ્ભશ્ચ હતેષ્વન્યેષુ ચાહવે||3||

હન્યમાનં મહાસૈન્યં વિલોક્યામર્ષમુદ્વહન્|
અભ્યધાવન્નિશુમ્ભોઽથ મુખ્યયાસુરસેનયા||4||

તસ્યાગ્રતસ્તથા પૃષ્ટે પાર્શ્વયોશ્ચ મહાસુરાઃ|
સન્દષ્ટૌષ્ઠ પુટાઃ ક્રુદ્ધા હન્તું દેવીમુપાયયુઃ||5||

આજગામ મહાવીર્યઃ શુમ્ભોઽપિ સ્વબલૈર્વૃતઃ|
નિહન્તું ચણ્ડિકાં કોપાત્ કૃત્વા યુદ્ધં તુ માતૃભિઃ||6||

તતોયુદ્ધમતીવાસીત્ દેવ્યા શુમ્ભનિશુમ્ભયોઃ|
શરવર્ષમતીવોગ્રં મેઘયોરિવ વર્ષતોઃ||7||

ચિચ્છેદા તાન્ શરાં તાભ્યાં ચણ્ડિકા સ્વશરોત્કરૈઃ|
તાડયામાસ ચાંગેષુ શસ્ત્રૌઘૈરસુરેશ્વરૌ||8||

નિશુમ્ભો નિશિતં ખડ્ગં ચર્મ ચાદાય સુપ્રભમ્|
અતાડયન્મૂર્થ્નિ સિંહં દેવ્યા વાહનમુત્તમમ્||9||

તાડિતે વાહને દેવી ક્ષુર પ્રેણાસિમુત્તમમ્|
નિશુમ્ભસ્યાશુ ચિચ્છેદ ચર્મ ચાપ્યષ્ટચન્દ્રકમ્||10||

ચિન્નેચર્મણિ ખડ્ગે ચ શક્તિં ચિક્ષેપ સોઽસુરઃ|
તામપ્યસ્ય દ્વિધા ચક્રે ચક્રેણાભિમુખાગતામ્||11||

કોપાધ્માતો નિશુમ્ભોઽથ શૂલં જગ્રાહ દાનવઃ|
આયાન્તં મુષ્ટિપાતેન દેવી તચ્ચાપ્યચૂર્ણયત્||12||

આવિદ્દ્યાથ ગદાં સોઽપિ ચિક્ષેપ ચણ્ડિકાં પ્રતિ|
સાપિ દેવ્યા ત્રિશૂલેન ભિન્ના ભસ્મત્વમાગતા||13||

તતઃ પરશુહસ્તં તમાયાન્તં દૈત્યપુંગવં|
આહત્ય દેવી બાણૌઘૈઃ અપાતયત ભૂતલે||14||

તસ્મિન્નિપતિતે ભૂમૌ નિશુમ્ભે ભીમવિક્રમે |
ભ્રાતર્યતીવ સંકૃદ્ધઃ પ્રયયૌ હન્તુમમ્બિકામ્||15||

સ રથસ્થઃ તથાત્યુચ્છૈઃ ગૃહીતપરમાયુધૈઃ|
ભુજૈરષ્ટાભિરતુલૈઃ વ્યાપ્યાશેષં બભૌ નભઃ||16||

તમાયાન્તં સમાલોક્ય દેવી શંખમવાદયત્|
જ્યાશબ્દં ચાપિ ધનુષઃ ચકારાતીવ દુઃસહમ્||17||

પૂરયામાસ કકુભો નિજઘણ્ટાસ્વનેન ચ|
સમસ્ત દૈત્ય સેન્યાનાં તેજો વથ વિધાયિના||18||

તતઃ સિંહો મહાનાદૈઃ ત્યાજિતેભ મહામદૈઃ|
પૂરયામાસ ગગનં ગાં તથોપ દિશો દશ||19||

તતઃ કાળી સમુત્પત્ય ગગનં ક્ષ્મામતાડયત્|
કરાભ્યાં તન્નિનાદેન પ્રાક્સ્વનાસ્તે તિરોહિતાઃ||20||

અટ્ટાટ્ટહાસમશિવં શિવદૂતી ચકારહ|
તૈઃ શબ્દૈરસુરાસ્ત્રેસુઃ શુમ્ભઃ કોપં પરં યયૌ||21||

દુરાત્મં તિષ્ઠતિષ્ઠેતિ વ્યાજહારામ્ભિકા યદા|
તદા જયેત્યભિહિતં દેવૈરાકાશસંસ્થિતૈઃ||22||

શુમ્ભેનાગત્ય યા શક્તિઃ મુક્તા જ્વાલાતિભીષણા|
આયાન્તી વહ્નિકૂટાભા સા નિરસ્તા મહોલ્કયા||23||

સિંહનાદેન શુમ્ભસ્ય વ્યાપ્તં લોકત્રયાન્તરમ્|
નિર્ઘાત નિઃસ્વનો ઘોરો જિતવાનવનીપતે||24||

શુમ્ભમુક્તાન્ શરાન્ દેવી શુમ્ભસ્તત્પ્રહિતાન્ શરાન્|
ચિચ્છેદ સ્વશરૈરુગ્રૈઃ શતશોઽથ સહસ્રશઃ||25||

તતઃ સા ચણ્ડિકા ક્રુદ્ધા શૂલેનાભિજઘાન તમ્|
સ તદાભિહતો ભૂમૌ મૂર્છિતો નિપપાત હ||26||

તતો નિશુમ્ભઃ સમ્પ્રાપ્ય ચેતનામાત્તકાર્મુકઃ|
આજઘાન શરૈર્દેવીં કાળીં કેસરિણમ્ તથા||27||

પુનશ્ચ કૃત્વા બાહૂનામ્ અયુતં દનુજેશ્વરઃ|
ચક્રાયુધેન દિતિજઃ છાદયામાસ ચણ્ડિકામ્||28||

તતો ભગવતી ક્રુદ્ધા દુર્ગા દુર્ગાર્તિનાશિની|
ચિચ્છેદ તાનિ ચક્રાણિ સ્વશરૈઃ સાયાકાંશ્ચ તાન્||29||

તતો નિશુમ્ભો વેગેન ગદામાદાય ચણ્ડિકામ્|
અભ્યધાવત વૈ હન્તું દૈત્યસેના સમાવૃતઃ||30||

તસ્યાપતત એવાશુ ગદાં ચિચ્છેદ ચણ્ડિકા|
ખડ્ગેન શિતધારેણ સ ચ શૂલં સમાદધે||31||

શૂલહસ્તં સમાયાન્તં નિશુમ્ભમમરાર્દનમ્|
હૃદિ વિવ્યાથ શૂલેન વેગાવિદ્ધેન ચણ્ડિકા ||32||

ભિન્નસ્ય તસ્ય શૂલેન હૃદયાન્ નિઃસૃતોઽપરઃ|
મહાબલો મહાવીર્યઃ તિષ્ઠેતિ પુરુષો વદન્||33||

તસ્ય નિષ્ક્રામતો દેવી પ્રહાસ્ય સ્વનવત્તતઃ|
શિરશ્ચિચ્છેદ ખડ્ગેન તતોઽસાવવતદ્ભુવિ||34||

તતઃ સિંહશ્ચખાદોગ્ર દંષ્ટ્રાક્ષુણ્ણ શિરોધરાન્|
અસુરાંસ્તાં સ્તથા કાળી શિવદૂતી તથાપરાન્ ||35||

કૌમારી શક્તિ નિર્ભિન્નાઃ કેચિન્નેશુર્મહાસુરાઃ|
બ્રહ્માણી મન્ત્રપૂતેન તોયેનાન્યે નિરાકૃતાઃ||36||

માહેશ્વરી ત્રિશૂલેન ભિન્નાઃ પેતુસ્તથાપરે|
વારાહી તુણ્દઘાતેન કેચિચ્ચૂર્ણીકૃતા ભુવિ||37||

ખણ્દં ખણ્ડં ચ ચક્રેણ વૈષ્ણવ્યા દાનવાઃ કૃતાઃ |
વજ્રેણ ચૈન્દ્રી હસ્તાગ્ર વિમુક્તેન તથાપરે||38||

કેચિદ્વિને શુરસુરાઃ કેચિન્નષ્ટા મહાહવાત્|
ભક્ષિતાશ્ચાપરે કાળી શિવદૂતી મૃગાધિપૈઃ||39||

ઇતિ માર્કણ્ડેય પુરાણે સાવર્ણિકે મન્વન્તરે
દેવી મહાત્મ્યે નિશુમ્ભ વથો નામ
નવમાધ્યાયઃ ||

|| ઓમ્ તત્ સત્||
ઉપ્દતેદ્ 27 09 2022
=====================================